oczątków Włoszczowskiego Towarzystwa Historycznego należy się dopatrywać już w 2005 roku, kiedy to grupa mieszkańców Włoszczowy, składająca się głównie z nauczycieli i studentów historii oraz miłośników miasta, wystąpiła do ówczesnych władz Gminy Włoszczowa z inicjatywą objęcia ochroną miejscowego cmentarza żydowskiego, położonego w zachodniej części miasta, a pochodzącego jeszcze z pierwszej połowy XIX wieku. Wspomniana inicjatywa nie odniosła jednak oczekiwanego skutku, z uwagi na brak zainteresowania ze strony władz gminy żydowskiej w Katowicach. Jednakże był to jak się później okazało, pierwszy krok do utworzenia dwa lata później naszego stowarzyszenia.

inicjatywą powołania we Włoszczowie towarzystwa historycznego wyszedł ówczesny student historii Rafał Paweł Pacanowski. W ciągu zaledwie kilku tygodni po przeprowadzonych rozmowach i konsultacjach z kilkudziesięcioma osobami, w dniu 12 lipca 2007 roku w miejscowym Domu Kultury przy ulicy Wiśniowej 19, zwołane zostało Zebranie Założycielskie. Uczestniczyli w nim: mgr Danuta Ameryk (długoletni nauczyciel w Szkole Podstawowej Nr 1 we Włoszczowie), mgr Paweł Ameryk (Burmistrz Miasta i Gminy Włoszczowa w latach 1990-1998), mgr Bożena Dorywalska (długoletni nauczyciel w szkołach średnich we Włoszczowie), mgr Elżbieta Grzybek (Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 1 we Włoszczowie w latach 1997-2003), dr Stanisław Janaczek (ceniony i niezwykle zasłużony regionalista włoszczowski, Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Gminy Włoszczowa w latach 1990-2007), mgr Bożena Kaczor (długoletni nauczyciel w Szkole Podstawowej Nr 1 i Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Wł. Sikorskiego we Włoszczowie, a od września 2008 r. Dyrektor tejże szkoły), mgr Teresa Klapa (długoletni nauczyciel w Szkole Podstawowej Nr 2 we Włoszczowie), Piotr Leszek Kotulski (student politologii na Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie i Uniwersytecie Humanistyczno-Przyrodniczym w Kielcach), mgr Stanisław Kurzac (długoletni nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Wł. Sikorskiego we Włoszczowie), mgr Mariusz Szczepan Marczewski (nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Wł. Sikorskiego we Włoszczowie), Rafał Paweł Pacanowski (student historii na Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie), mgr Grzegorz Pękala (nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Wł. Sikorskiego we Włoszczowie), Andrzej Szczerba (student informatyki na Politechnice Częstochowskiej), mgr Artur Szczukocki (nauczyciel w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 we Włoszczowie) oraz mgr Maria Witkowicz (długoletni nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym im. Gen. Wł. Sikorskiego we Włoszczowie).

nicjatywa powołania WTH uzyskała poparcie ze strony m.in.: Burmistrza Gminy Włoszczowa – Pana Bartłomieja Dorywalskiego, który w czasie późniejszym również wstąpił do stowarzyszenia.

łoszczowskie Towarzystwo Historyczne zostało utworzone w oparciu o obowiązujące w Polsce przepisy prawa, tj. na podstawie Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. 1989 nr 20, poz. 104 z późn. zm.) oraz na podstawie uchwalonego Statutu.

ierwsze miesiące funkcjonowania stowarzyszenia poświęcone były głównie organizacji formalnej i wszelkiej niezbędnej obsłudze technicznej. Już 19 lipca 2007 roku władze WTH, w składzie: Rafał Pacanowski, Paweł Ameryk, Mariusz Marczewski, wystąpiły z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Kielcach X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sadowego o wpis towarzystwa do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji gospodarczych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Postanowieniem ww. sądu z dnia 16 października 2007 r. Włoszczowskie Towarzystwo Historyczne uzyskało osobowość prawną.